Υδροπονια

Η υδροπονία είναι μια τεχνική καλλιέργειας που εντάσσεται στην μέθοδο που είναι γνωστή ώς "εκτός εδάφους καλλιέργειες" (soilless culture). Με την πάροδο του χρόνου ο όρος έχει επικρατήσει για να περιγράφει όλες τις καλλιέργειες στις οποίες δεν χρησιμοποιείται το χώμα ώς καλλιεργητικό μέσο ασχέτως αν το μέσο που επιλέγεται είναι αέρας, νερό ή κάποιο υπόστρωμμα. Σε κάθε περίπωση η καλλιέργεια τροφοδοτείται από τεχνητό θρεπτικό διάλυμα προκειμένου να καλυφθούν οι ανάγκες των φυτών.
         Πρακτικά τα συστήματα που επιλέγονται για παραγωγικές μονάδες είναι είτε υποστρώμματα είτε συστήματα υδροκαλλιέργειας. Όσο αφορά τα υποστρώμματα, έχουν δοκιμαστεί πολλά οργανικά ή ανόργανα υλικά και χρησιμοποιούνται κυρίως ο πετροβάμβακας, ο κοκοφοίνικας, ο περλίτης και η διογκωμένη άργιλος. Στις υδροκαλλιέργειες υπάρχουν επίσης αρκετές επιλογές με τις περισσότερες όμως να έχουν αναπτυχθεί περισσότερο πειραματικά παρά επαγγελματικά. Οι πλέον παραγωγικές και δοκιμασμένες σε επαγγελματικά πεδία ειναι το σύστημα NFT (nutrient film technique) και η DWC (deep water culture). Επίσης υπάρχει το σύστημα "aeroponic" όπου οι ρίζες κρέμονται στον αέρα μέσα σε κλειστούς θαλάμους και λαμβάνουν το θρεπτικό διάλυμα με υδρονέφωση. Αυτός ο τρόπος καλλιέργειας θεωρείται πρωτοποριακός αλλά υπάρχουν ακόμη πολλά περιθώρια βελτιώσεων. Άλλη μια βασική διάκριση που γίνεται μεταξύ των διάφορων μεθόδων υδροπονικής καλλιέργειας είναι αυτή μεταξύ ανοιχτών και κλειστών υδροπονικών συστημάτων.
      Όπως αναφέρθηκε αρχικά η τροφοδότηση της καλλιέργειας γίνεται τεχνητά με εισαγωγή ρυθμισμένου θρεπτικού διαλύματος. Στις περισσότερες περιπtώσεις χρησιμοποιούνται χημικά υγρά ή υδατοδιαλυτά λιπάσματα καθώς και ρυθμιστές ph για να δημιουργηθεί το κατάλληλο μείγμα με βάση τις ανάγκες κάθε καλλιέργειας. Στις σύγχρονες εγκαταστάσεις χρησιμοποιούνται αυτοματισμοί προκειμένου η άρδευση και η λίπανση να γίνονται απομακρυσμένα και με ακρίβεια. Το ίδιο εύκολα μπορεί να γίνεται και η διαχείριση μιας ερασιτεχνικής καλλιέργειας αφού πλέον η τεχνολογία έχει αναπτύξει εφαρμογές και οικονομικές συσκευές που είναι προσιτές ακόμη και σε μη εξειδικευμένους. Τα θρεπτικά διαλύματα της υδροπονίας πρέπει να είναι πλήρη λόγω της απουσίας άλλης πηγής στοιχείων(χώμα). Αυτό σημαίνει οτι πρακτικά πρέπει να περιέχουν όλα τα μακροστοιχεία και όλα τα ιχνοστοιχεία εκτός από το διοξείδιο του άνθρακα, το υδρογόνο, το οξυγόνο και το χλώριο που προσλαμβάνονται από την ατμόσφαιρα και το νερό. Στις DWC καλλιέργειες όμως γίνεται τεχνητή εισαγωγή οξυγόνου μέσα στο νερό για λόγους φυσικής οξυγόνωσης του ριζικού συστήματος. Για την δημιουργία ένος θρεπτικού διαλύματος λαμβάνεται υπόψην τόσο η ηλεκτρική αγωγιμότητα όσο και η τιμή του ph του διαλύματος προκειμένου αφενώς να είναι χρήσιμο στην καλλιέργεια μας και αφετέρου να είναι όσο το δυνατόν πιο απορροφήσιμο.
          Οι υδροπονικές καλλιέργειες  προς το παρόν δεν είναι τόσο διαδεδομένες σε σχέση με τις συμβατικές αλλά έχουν ορισμένα πλεονεκτήματα που πιθανότατα στο μέλλον να επιβάλλουν τη χρήση της σε πολύ μεγάλο μέρος της παγκόσμιας φυτικής παραγωγής. Το πιο σημαντικό είναι ο συνδυασμός μεγάλων αποδόσεων με την μη χρήση εδάφους που σημαίνει οτι όλη η διαδικασία παραγωγής τροφής γίνεται με σημαντική διαφορά στην υποβάθμιση του περιβάλλοντος σε σχέση με αυτήν που προκαλούν οι συμβατικές καλλιέργειες. Επίσης η δυνατότητα χρήσης της τεχνολογίας επιτρέπει την ταχύτερη παραγωγή ανεξαρτήτως τοποθεσίας και με αισθητά μειωμένο κόστος.

---